Kırmızı Ginseng, Sen Neymişsin Be Üstat

Panax ginseng, alternatif tıpta büyük oranda kullanılır. Panax ginsengin, bilimsel olarak araştırmalarla desteklenmiş faydaları da bulunur

Antik çağlardan beri bilinen ve kullanılan Panax Ginseng, yüzyıllardır tonik ve adaptojenik özellikleri ve ayrıca uzun ömür destekleyicisi için kullanılan Çin kökenli bir bitkisel ilaçtır.

Ginsengin, bilinmeyen bir çok faydası bulunmaktadır. bu yazımızda ginsengin bütün noktalarından bahsediyoruz.

Çince’deki Ginseng terimi, köklerin antropomorfik biçimine açık bir atıfta bulunarak “İnsan bitkisi” anlamına gelir.  “Ginsenosidler (etken maddeler) ilk kez 1963 ve 1965 yılları arasında tanımlanmış ve izole edilmiştir.”

Aslında, eski zamanlarda Ginseng, her türlü rahatsızlığı iyileştirebilen veya çözebilen bir bitki olarak kabul edildi.

Bugün Ginseng, yıllık %12’lik tüketim artışıyla dünyada en çok kullanılan bitkisel takviyelerden biri olmaya devam ediyor; 2025’te küresel pazarın 7,5 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor (2013’te dünya çapında satılan 80 ton Ginseng için 2,1 milyardı)

Ne tür ginseng var ve hangisi benim için en iyisi?

Farklı tüketilen farklı ginseng ürünleri vardır. Kapsül, tablet, çay, şurup, sakız ve toz özler satın alabilirsiniz. Botanik yönüne gelince, “ginseng” adı, enerji verici ve yorgunluk önleyici özelliklere sahip 13’ten fazla bitki türünü ifade eder. En bilinenleri:

  • Kore ginsengi ( Panax ginsengi ): “resmi” ginsengidir, ginsenosidler ve panaxanların içeriği sayesinde sağlığı geliştirme konusunda potansiyele sahip besindir. Enerji verici, adaptojen ve beyin fonksiyonunun uyarıcısı olarak kullanılır.
  • Amerikan ginsengi ( Panax quinquefolium ): Soğuk algınlığı veya ateş gibi solunum yolu rahatsızlıklarını önlemeye yardımcı olur. Ayrıca, diyabetik ve diyabetik olmayan kişilerde hipoglisemik bir etki (kandaki glikoz konsantrasyonunun azaltılması) uygular.
  • Sibirya ginsengi ( Eleutherococcus senticosus ): Bu bitki Kore ve Amerikan ginsengi ile aynı aileye aittir. Sibirya ginsengi enerji seviyelerini arttırır, bağışıklık fonksiyonunu destekler. Sporcuların da kullandığı türdür.
Bilimsel adPanax ginsengi.Panax quinquefolium veya Panax quinquefolius.Eleutherococcus senticosus.
Yetiştirme alanıDoğu Asya (Kore, Çin ve Japonya) ve Amerika Birleşik Devletleri en büyük üreticilerdir. Bu tür ginseng yakın zamanda İspanya’da yetiştirildi.Doğu Amerika Birleşik Devletleri ve KanadaRusya (çoğunlukla Sibirya’da), Çin, Kore ve Japonya.
Hasat sırasında bitkinin yaşıEn az 4 yıl. Kırmızı ginseng elde etmek için bitkinin 6 yaşından sonra hasat edilmesi gerekir.4 yıl4 ila 5 yıl arası.
Aktif ilkelerGinsenositler ve panaxanlarGinsenositler ve panaxanlarEleutherosides ve eleutherans
Bitkinin en yüksek aktif bileşen konsantrasyonuna sahip kısmıKökKökKök
Tedavi endikasyonlarıZayıflık ve kronik yorgunlukBağışıklık sistemini güçlendirmek isteyenler.Hafıza kaybı.Konsantrasyon zorluğu.Cinsel istekte azalma (libido).Sporcular.ÖğrencilerYaşlılar.İştahsızlık.Tip II diyabetli kişiler (tıbbi gözetim altında)Enerji seviyelerini artırmak veya yorgunlukla mücadele etmek isteyenler.Tip II diyabet.Solunum sistemi bozuklukları (ateş ve soğuk algınlığı)Yorgunluk ve halsizlik.Atletik performansı geliştirmek isteyenler.Viral hastalıklar (ateş, tip 2 herpes simpleks virüsünün neden olduğu enfeksiyon).Bipolarite, anksiyete veya depresyon gibi belirli zihinsel bozuklukları olan kişiler (her zaman tıbbi gözetim altında).
sunum biçimleriKapsüller, tabletler, çaylar, tentürler, özler (sıvı ve toz).Tabletler, çay, kuru kökler, tentürler, özler.Kapsüller ve tabletler, çaylar, tentürler, özler.
FiyatIlıman. En iyi kalite-fiyat-performans oranı.Yüksek.Bas. Bu en ucuz ginsengdir, çok iyi bir kalite/fiyat oranına sahiptir.
Botanik açıdan Panax Ginseng, en yaygın ve kullanılanları türden biridir

Cinsel Güç

Cinsel güç denildiği zaman hemen herkes mucizevi bir ilaç bekliyor.

İyi haber, Ginseng üzerinde yapılan araştırmalar umut veridi. Araştırmalar, ginseng’in erkeklerde daha iyi ereksiyonu desteklediği görüldü. (kaynak)

Bunun sebebi basit. Ginsenosidler penisteki kan damarlarında ve dokularda oksidatif strese karşı koruma sağlar. (kaynak)

Araştırmalar ginseng’in vücutta kan dolaşımını artıran nitrik oksit üretimini destekler. Nitrik oksit, damar çevrelerini gevşeterek kanın daha iyi akmasını sağlar. (kaynak)

Son olarak bir araştırmada, Kore kırmızı ginsengi ile tedavi edilen erkeklerin, ED semptomlarında, plaseboya oranla gelişme görüldü.(kaynak)

Ginseng nitrik oksit üretimini arttır. Bu da kan akışını arttır ve ereksiyon gücünün arttır.

Beyin Fonksiyonları

Stresli bir hayat yaşıyoruz. Doğada az aman geçirmek, patronların bitmek bilmeyen istekleri, uykusuzluk derken koşuşturmaca içerisindeyiz.

Kronik stres özellikle beyin sağlığı üzerine negatif etkileri vardır. Kronik stres, uykusuzluk, depresyon ve kaygı gibi semptomlar yaratabilir. Strese bağlı hastalıklar git gide artmaktadır.

İyi haber, strese karşı uygulayabileceğimiz yöntemler vardır. Bir araştırmada ginsengi düzenli kullananlarda duygu durumlarında iyileşme görülmüş. (kaynak)

Mesela 200 mg gibi dozlarda ginsengi 8 hafta boyunca kullananlar incelendi. Ginseng kullananlarda özellikle sosyalleşme gibi olumlu etkiler ve kendini iyi hissetme durumlarında iyileşme görüldü. (kaynak)

Bunun yanında, ginsengi sürekli kullanmak bu etkileri azaltabilir. Ginsengi bir adaptojen olduğu için vücudu denge haline sokmaya çalışır.

Adaptojenler nedir?

Adaptojenler, vücudun hem fiziksel hem de psikolojik çeşitli stres faktörlerine karşı direncini artırabilen herhangi bir madde, ilaç veya bitkisel ürün olarak tanımlanır . 

Adaptojenler spesifik bir hormona yönelmez. Tüm organizmanın etkinliğini ve verimliliğinine odaklanır. 

Ginseng’in bir ‘adaptojen’ olması ne anlama geliyor?

Ginseng, fiziksel veya zihinsel efor gerektiren olumsuz durumlarda iç dengenin veya homeostazın iyileşmesine veya korunmasına yardımcı olabilir. Enerji verici etkiler, merkezi sinir sistemini uyaranlar, stres önleyici ve yorgunluk önleyici etkiler, ginseng’in doğal bir adaptojen (yani psikofiziksel durumlarımızı iyileştirebilen bir çare) olarak kabul edildiği anlamına gelir.

Sonuç olarak, adaptojenik bitkiler geleneksel olarak, kronik stres, yaşlanma ve mevsimsel değişikliklerle ilgili bozukluklar için kullanılır.

Psiko-fiziksel stres dönemleriyle başa çıkmak ve üstesinden gelmek için veya sadece vücudu ağır sorumluluklardan kurtarmak için tavsiye edilir. Kırmızı ginseng, etkili bir adaptojendir. Kırmızı ginseng dışındaki adaptojenler:

Adaptojen BitkilerOlası Faydaları
Amerikan ginsengi (Panax quinquefolius)Çalışma belleğini, tepki süresini, sakinliği ve bağışıklık sistemini güçlendirir.
Ashwagandha (Withania somnifera)Stres ve kaygıyı azaltır.
Astragalus (Astragalus membranaceus)Yorgunluk savaşır ve güçlü bağışıklık (kaynak)
Kordiseps (Cordyceps militaris)Dayanıklılığı artırır
Goji berry (Lycium barbarum)Enerjiyi, fiziksel ve zihinsel performansı, sakinliği ve esenlik duygusunu artırır ve ayrıca uykuyu iyileştirebilir.
Elueter kökü (Eleutherococcus senticosus)Odağı iyileştirir ve zihinsel yorgunluğu giderir
Jiaogulan (Gynostemma Pentaphyllum)Stresi azaltır ve dayanıklılığı artırır
Meyan kökü (Glycyrrhiza glabra)Stresi azaltır. Özellikle mideye fayda sağlar.
Rhodiola rosea (R. rosea)Depresyon semptomlarını azaltır. Yorgunlukla savaşır.
Schisandra meyvesi/Manolya meyvesi (Schisandra chinensis)Dayanıklılığı, zihinsel performansı ve çalışma kapasitesini artırır
Tulsi/Kutsal fesleğen (Ocimum sanctum)Strese bağlı kaygıyı ve depresyonu azaltır.
Zerdeçal (Curcuma longa)Beyinde yeni beyin hücresi üretimini tetikler. (BDNF). Dopaminergic etki yaratır.

Yorgunluk ve HPA

Herkes zaman zaman yorgun hisseder, ancak bazıları bu yorgunluk kronik haldedir.

Yorgunluk, uyku eksikliği veya yetersiz beslenme gibi basit günlük stres faktörlerinden kaynaklanabilir. Ayrıca yorgunluk HPA düzensizliğinden de kaynaklanır. [kaynak] 

HPA ekseni veya hipotalamik-hipofiz-adrenal eksen, vücudun stres tepkilerini oluşturmak ve birçok nöroendokrin yolunu düzenlemek için kontrol merkezidir. 

HPA ekseni “yavaşladığında” yorgunluk oluşur. HPA genellikle stresten dolayı bozulur.

Vücudumuz, tehdit veya stres etkeni ile karşı karşıya kaldığında stres hormonu üretir. Günümüz şartları, bahsettiğimiz gibi çoğu zaman vücudun neredeyse hiç durmadan stres tepkisi oluşturmasına neden olur.

Ginseng gibi adaptojenler, hücresel enerjiyi artırma ve hücrelerin aşırı veya eksik uyarı olmaksızın enerjiyi kullanmasına yardımcı olma yeteneğine sahiptir.* Vücudun hücresel enerji formu olan ATP, adaptojen kullanımı ile arttığı gösterilmiştir.* [9] Ginseng ayrıca adaptojenlerin bir alt sınıfı olan bir aktoprotektör olarak kabul edilir. Actoprotektörler, oksijen tüketimini artırmadan zihinsel ve fiziksel verimliliği artırır.*

  • Ginsenosidler aşırı kortikosteroid üretimini önlemek için adrenallere etki eder.* Ayrıca nörotransmitter aktivitesini arttır. Beyne giden kan miktarını geliştirir. [kaynak]
  • Ginseng, vücudun bir stres tepkisi oluşturmasına neden olmadan dayanıklılığı ve dayanıklılığı önemli ölçüde artırdığı gösterilmiştir.* [kaynak]
  • Ginseng’in bir diğer bileşeni olan Panaxytriol, vücudun oksidatif stresle savaşmasına yardımcı olan bir antioksidandır. [kaynak] 
  • Ginseng, vücudun enerji için trigliseritleri kullanmasına, yağları harekete geçirir. Glikozu daha efektif kullanırız. [kaynak] 

Kronik yorgunluğu olan 90 kişiye “Panax ginseng” verildiPanax ginseng kullananlar, plasebo alanlara göre daha az fiziksel ve zihinsel yorgunluk ve oksidatif streste azalma yaşadılar. (kaynak)

Ginseng, Tonik ve canlandırıcı bir bitki olarak bilinir. HPA dengesini sağlamada ve stresin verdiği yorgunlukta savaşır.

Ginseng neden sporcular için tavsiye edilir?

Ginseng, profesyonel sporcular tercih edilebilir. Özellikle bisiklet veya koşu gibi aerobik aktiviteler söz konusu olduğunda, amatör ve eğlence düzeyinde fiziksel aktivite uygulayan kişilere de fayda sağlayabilir. Kore ve Sibirya ginsenginin sporcular için başlıca faydaları şunlardır:

  • Fiziksel aktivite sırasında performansı artırır: daha fazla dayanıklılık ve daha az yorgunluk.
  • Fiziksel çabadan sonra toparlanmayı hızlandırır
  • Nitrik oksit üretimini destekler.

Ağırlık kaldırma gibi anaerobik spor aktiviteleri yapan kişiler için ginseng ürünlerinin kullanımı tavsiye edilir mi?

Bu durumlarda, bu tür takviyenin kullanımı fayda (veya yan etki) getirmez. Ginseng çeşitlerinin kas kütlesini artırmak için ilave faydası yoktur. Kas kütlesi daha çok amino asitler, iyi uyku ve antrenmanla ilgilidir.

Ginseng afrodizyak mı?

Libido düşüklüğü, çeşitli zihinsel, duygusal veya fiziksel faktörlerden kaynaklanabilir. Bazı durumlarda, ginseng yardımcı olabilir. Ginseng’in afrodizyak özellikleri şu sebepten söylenir:

  • Kan dolaşımı: iyi bir kan dolaşımı genital bölgeye katkıda bulunur. Erkekler için, ginseng’deki ginsenosidler, ereksiyonu destekleyen bir vazodilatör etki gösterir.
  • Enerji verici, canlandırıcı ve yorgunluk önleyici etki.
  • Kaygıda azalma: vücudu kaygı durumlarına adapte ederek daha kontrolde olmamızı sağlar.

Ginseng ve Maca arasındaki fark nedir?

Maca kökü, enerji verici özelliklerinden dolayı ‘Peru ginsengi’ olarak da bilinir. Tıpkı ginseng gibi, Maca da fiziksel gücü arttırır, cinsel istek ve işlevi uyarır.

Macada bir adaptojen görevi görür. Sizin için tablo hazırladık:


Bilimsel ad
Kore ginsengi: Panax ginsengiAmerikan ginsengi: Panax quinquefoliusSibirya ginsengi: Eleutherococcus senticosusPeru Ginsengi veya Maca: Lepidium meyenii
Çeşitlilik“Ginseng” adını alan 10’dan fazla çeşit vardır, ancak en önemli 3 tanesi Kore, Amerikan ve Sibirya ginsengidir.Siyah maca, kırmızı maca ve sarı maca
Yetiştirme alanıKore Ginsengi: Doğu AsyaAmerikan Ginsengi: Doğu Amerika Birleşik Devletleri ve KanadaSibirya ginsengi: Rusya (çoğunlukla Sibirya), Çin, Kore ve JaponyaPeru Andları
Aktif ilkelerKore ve Amerikan Ginsengi: Ginsenosidler ve panaxanlarSibirya ginsengi: eleutherosidler ve eleutheranlarglukozinolatlarMacaeniMacamideiPolifenoller.
Enerji veriyor mu?EvetEvet
Fiziksel gücü arttırır mı?EvetEvet
Hafızayı ve konsantrasyonu uyarır mı?EvetNumara
Osteoporozu önler mi?NumaraEvet
Menopoz semptomlarını hafifletir mi?NumaraEvet
Soğuk algınlığı ve ateşi önlemeye ve hafifletmeye yardımcı olur mu?EvetNumara
Cinsel isteği arttırır mı?EvetEvet
Doğurganlığı artırır mı?NumaraEvet

Ginseng kafein içerir mi?

Hayır, ginseng kafein içermez, aksine, kahve veya diğer kafeinli içeceklere başvurmanıza gerek kalmadan enerji seviyelerini yükseltir. Bazı insanlarda, ginseng ve kafeini birlikte yüksek tansiyon, anksiyete ve uykusuzluğa neden olabilir. Ginseng ile kahveyi birleştirmemeniz tavsiye edilir.

Kısaca en önemli şeyler

  • Ginseng, doğal haliyle tüketilebilmesine rağmen genellikle kapsül, tablet, çay veya özütleri kullanılır.
  • Ginseng, enerji verici, adaptojenik ve bilişsel işlevi uyarıcı özellikleri ile bilinir. Bağışıklığı ve dolaşımı iyileştirir. Yüksek kan şekeri seviyesini düşürür.
  • Birkaç ginseng türü vardır. Bunlar arasında Kore, Amerikan, Sibirya gibi çeşitleri vardır. İhtiyacınıza en uygun olanı seçmelisiniz.
  • İyi bir ginseng ürünü satın almak için doğru çeşidi seçmeniz gerekir. Yüksek konsantrasyonda aktif bileşenler bu noktada önemlidir.

Yan Etkiler

Ginseng bazı insanlar yan etkilere sebep olabilir. Bunların arasında şunları belirtiyoruz:

  • Kaygı,
  • Sinirlilik
  • Uykusuzluk 
  • Kalp çarpıntısı
  • Yüksek tansiyon

Ginseng, yüksek tansiyon hastalarına tavsiye edilmez.

Hamilelik ve emzirme döneminde, çocuklarda ve yaşlılarda (tedavi eden doktor tarafından aksi belirtilmedikçe) kullanılması önerilmez.

Sonuçlar

Ginseng, doğal bir enerji vermekten fazlasıdır.

Beyin fonksiyonu, fiziksel performans ve strese karşı direnç üzerindeki etkileri, onu öğrenciler, sporcular ve fiziksel ve zihinsel olarak zor dönemlerden geçen insanlar için çok faydalı bir takviye haline getirir.

Toksisitesi çok nadir olmasına rağmen, ginseng yan etkilere neden olabilir. Ginseng’i güvenli bir şekilde tüketmek için önerilen dozlara (takviye türüne bağlı olarak) uymak ve art arda 2 veya 3 aydan fazla almamak önemlidir.

Ginseng rehberimizi umarım beğendiğiniz, diğer yazılarımıza da göz atmayı unutmayın!