Sindirim ve Metabolik Enzimleri Faydaları Nelerdir?

Doğal olarak oluşan sindirim enzimleri, vücudunuzun yiyecekleri parçalamak ve sindirime yardımcı olmak için yaptığı proteinlerdir.
  • Vücudunuz biyolojik reaksiyonları katalize etmek için enzimler salgılar, bu da onları sağlık ve uzun ömür için hayati hale getirir. Her organın kendi enzimleri vardır ve her enzimin farklı bir işlevi vardır.
  • Enzimler genel olarak sindirim enzimleri, metabolik enzimler ve gıda bazlı enzimler olarak ayrılabilir.
  • Sindirim enzimleri takviyeleri hayvan, bitki ve mikrobiyal veya mantar kaynaklarından elde edilir.
  • Bir enzim takviyesi kullanmanın iki temel yolu vardır: sindirim yoluyla veya sistemik olarak. Yemekle birlikte alındığında, yemeğin sindirilmesine yardımcı olur. Aç karnına alınan enzimler sindirim sisteminizden geçerek kan dolaşımınıza girerek sistemik faydalar sağlar.

Enzimler, amino asitlerden oluşan proteinlerdir. Birçok hücresel işlevi ve biyolojik süreçte görevlidir. Vücudunuz biyolojik reaksiyonları modüle etmek için enzimler salgılar, enzimlerin sindirim, bağırsak, inflamasyon, sağlık ve uzun ömür için hayati önemi vardır.

Her enzimin farklı bir işlevi vardır, örneğin süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz ve katalazın antioksidan işlevleri vardır. 

Bu yazımızda sindirim enzimlerin ne olduğu, vücudunuzda ve takviyelerde bulunan başlıca enzim türleri, enzimlerin vücudunuzun pH’ı ve sıcaklığı gibi çevresel faktörlerden nasıl etkilendiği ve bunların sağlık için neden bu kadar önemli olduğu ile ilgili temel bilgiler gözden geçirilmektedir.

Enzimlere Giriş

Bir enzimin şekli, enzim tedavisinin faydalarını anlamak için önemli bir anahtardır, çünkü proteinin şekli onun işlevini belirler. Enzimleri, belirli kilitlere uyacak şekilde kesilmiş özel anahtarlara benzetebilirsiniz, bu durumda kilitler biyokimyasal reaksiyonlardır.

Vücudunuzda herhangi bir zamanda meydana gelen on binlerce biyokimyasal reaksiyon göz önüne alındığında, binlerde enzim vardır. 

Enzimlerin ilginç bir özelliği, biyokimyasal reaksiyonları katalize ederken reaksiyonda tükenmemeleridir. Sadece tepkimelere yardımcı olur ve hızlandırırlar.

Bir reaksiyonun gerçekleşmesi için gereken enerji miktarını azaltarır, böylece enerjiden tasarruf ederiz. Bu sebeple enzim eksikliklerinin daha hızlı yaşlanmaya katkıda bulunduğu düşünülmektedir.

Peki Enzim Çeşitleri Nelerdir?

Enzimler genel olarak aşağıdaki kategorilere ayrılabilir: 

  • Sindirim enzimleri – Bunlar sindirim, gıdaların besin maddelerine parçalanması ve atık ürünlerin ortadan kaldırılması ile ilgilidir. Sindirim enzimleri hücre dışıdır, yani hücrelerinizin dışında bulunurlar. Her biri farklı türdeki yiyecekleri parçalamaya yardımcı olmak için tasarlanmış beş birincil sindirim enzimi vardır: 
  • Proteaz – Proteaz faydaları arasında proteinlerin sindirimine ve amino asitlerin emilimine izin verme, bağışıklık fonksiyonunu güçlendirme, kardiyovasküler sağlığı geliştirme, doku onarımını hızlandırma ve muhtemelen kolon kanserini önleme yeteneği yer alır 
  • Amilaz – Amilaz karbonhidratları, şekerleri ve nişastaları parçalar.
  • Lipaz — Bu enzim yağları parçalar (IBS, kistik fibroz, çölyak hastalığınız varsa, safra kesesi veya safra kesesi disfonksiyonu ve/veya obeziteniz yoksa, daha yüksek lipaz seviyelerinden faydalanabilirsiniz. Ayrıca, florürlü suyun lipaz ve proteazı azaltabileceğini unutmayın.
  • Laktaz – Bu, süt ürünlerindeki süt şekerini (laktozu) parçalar.
  • Sükraz – Sükroz şekerlerini parçalar
  • Metabolik enzimler — Bunlar enerji üretimi ve detoksifikasyon ile ilgilidir. Metabolik enzimler hücre içidir, yani hücrelerinizin içindedir ve burada hücrenin üremesi ve yenilenmesiyle ilgili çeşitli işlevleri yerine getirmesine yardımcı olurlar.
  • Gıda bazlı enzimler— Bunlar meyveler, sebzeler ve fermente gıdalar ve/veya takviyeler gibi çiğ, pişmemiş/işlenmemiş gıdalarda bulduklarınızdır.

Pankreas Hangi Enzimi Üretir?

Pankreası ürettiğin en önemli üç enzim şunlardır: Lipaz (Yağları parçalamak için safra ile çalışır.) Amilaz (Enerji için karbonhidratları parçalar) ve Proteaz (Proteinleri parçalar)

Safra kesesi yağ sindirimi enzimi üretir mi?

Safra, yağların parçalanmasına yardımcı olan güçlü bir enzimdir. Yiyecekler ince bağırsağa geçtiğinde, kalan yağı sindirmek için safra kesesi tarafından safra salınır. Bu, ayrıca pankreasda yağları sindiren lipazını serbest bırakması için sinyal verir ve sindirim gerçekleşir. Safra, karaciğerin ürettiği sindirim enzimlerinden birisidir.

Enzim Takviyeleri Nelerdir?

Enzim tedavisi için kullanılan enzim takviyelerinde bulunan enzimler hidrolazlar olarak bilinir. Adından da anlaşılacağı gibi, amino asit zinciri boyunca belirli bağları kesmek için bir su molekülü kullanırlar. Ek enzimler üç temel tipe ayrılabilir:

  1. Proteinleri amino asitlere hidrolize eden (parçalayan) proteaz veya proteolitik enzimler
  2. Lipidleri (yağları) yağ asitlerine parçalayan lipazlar
  3. Amizlarlar, karbonhidratları daha basit şekerlere hidrolize eden karbonhidratlar

Takviye olarak kullanım için enzimler hayvan, bitki ve mikrobiyal kaynaklardan elde edilebilir

Örneğin, üç enzimin tümünü (proteaz, lipaz ve karbohidraz) içeren pankreas enzimleri, tipik olarak ineklerin veya domuzların pankreasından elde edilir.

Bromelain ve papain gibi proteolitik enzimler sırasıyla ananas ve papayadan elde edilir. 

Sindirim enzimleri ek olarak mikrobiyal veya fungal kaynaklardan da elde edilebilir. Mikroplar ve mantarlar yüzlerce farklı türde enzim üretebildiğinden bu grup en büyüğüdür.

Sindirim enzimlerine ihtiyacım olup olmadığını nasıl anlarım?

Enzim eksikliği genellikle bağırsakta ortaya çıkma eğilimindedir. Bu nedenle, genellikle şişkinlik, gaz, ishal, kabızlık ve dışkıda sindirilmemiş yiyecekler gibi yetersiz enzim seviyeleri ile sindirim sorunları ile karşılaşabilirsiniz. Bunun sebebi vücudunuz yeterli sindirim enzimine sahip değilse, yiyecekleri düzgün bir şekilde parçalayamaz, enfeksiyon artar ve besin emilimi azalır.

Enzimlerin Sindirime Karşı Sistemik Kullanımı

Enzim takviyesi kullanmanın iki temel yolu vardır: sindirim sistemi veya sistemik ve aralarındaki fark zamanlama ile ilgilidir. Peki ya nasıl?

Örneğin Yiyeceklerle birlikte alındığında, bir sindirim enzimi, yiyeceği daha küçük bileşenlere ayırmaya yardımcı olacaktır. Bu da şişkinlik gibi sorunlarda savaşta, besinlerin emilimini arttırmada fayda sağlar.

Bunun yanında aç karnına alındığında enzimler sindirim sisteminizden geçerek kan dolaşımınıza girer ve sistemik olarak emildiğinde güçlü proteazlar görevi görür, sindirilmemiş proteinleri ve alerjenler gibi problemleri çözer ve iltihabı azaltır.

Ayrıca hangi şekilde kullanıyor olursanız olun, sindirim ennzimlerinde enzimleri her şeyi en küçük bileşenlerine ayıracak ve vücudunuzun ihtiyaç duymadığı bileşenlerin ortadan kaldırılmasını kolaylaştıracaktır.

Bununla bir ilgili araştırmalar

Baseline Health Foundation direktörü araştırmacı Jon Barron tarafından yayınlanan bir raorda yani aç karnına alınan proteolitik enzimler, protein bazlı kalkanlarını yok ederek ve sindirerek patojenleri, alerjenleri ve kötü hücreleri ortadan kaldırmaya yardımcı .

Ek olarak aç karnına alınan proteolitik enzimler belirli kanserlerin neden olduğu enzim üretimine müdahale etme ve böylece kanserin büyümesini yavaşlatma özelliğine de sahiptir.

Proteolitik Enzimlerin Sistemik Kullanımı Enflamasyonla Mücadele Eder

Bağırsaklarınızda, diyet proteinlerini ve protein bazlı yabancı cisimleri parçalayan proteazlar veya proteolitik enzimler, sindirim yardımcıları olarak işlev görür. 

Ancak kanınızda, iltihaplanma ile mücadele eden ve bağışıklık sisteminizi yeniden dengeleyen kan temizleyicileri olarak hareket ederler:

  • Kanda iltihaplanmaya neden olan yabancı proteinleri parçalamak
  • Kan akışınız ve lenfatik sisteminiz yoluyla inflamatuar proteinlerin uzaklaştırılmasını kolaylaştırmak
  • İltihaplı bölgedeki ödemin azaltılması
  • Makrofajların ve öldürücü hücrelerin potensini önemli ölçüde arttırır.
  • Enflamasyonu uzatan fibrinin çıkarılması. Fibrin, hem kan akışınızda hem de kaslarınız gibi bağ dokularınızda bulunan kan akışını kısıtlayan bir pıhtılaşma maddesidir. Kanser hücreleri de tespit edilmekten kaçmak için bir fibrin örtüsünün altına saklanır.
İlginizi Çekebilir:  Meğersem Bunca Yıl Bizi C Vitamini Korumuş!

Sağlıklı yaşam ve güçlü bir bağışıklık kanserle mücadelede çok önemlidir. Kanser hücreleri “meydana çıktıktan” sonra, bağışıklık sisteminiz tarafından tespit edilebilir ve saldırıya uğrar. Bunun yanında “fibrinin” kanser hücrelerini bir araya toplayarak metastaz(tümör) şansını arttırdığı düşünülmektedir.

Kanınızdaki aşırı fibrin, kalp krizi ve/veya felç riskinizi de artırabilir. Aşırı fibrin belirtileri şunları içerir:

  • Kronik yorgunluk
  • Zayıf iyileşme yeteneği
  • İltihaplanma
  • Ağrı ve yüksek tansiyon

Enzimler fibrinin ile savaşta fayda sağlayabilir.

Sindirim enzimleri bağırsakları iyileştirir mi?

Sindirim enzimleri, yediğiniz yiyecekleri parçalamada önemli bir rol oynar. Bu proteinler, besinleri sindirim sisteminizin emebileceği maddelere dönüştüren kimyasal reaksiyonları hızlandırır. Parçalanmamış besinler ve proteinler bağırsak florasına zarar verir ve enfeksiyon yaratır.

En önemlisi sindirim enzimleri karmaşık besinleri daha küçük parçacıklara ayırırken probiyotikler “iyi” ve “kötü” bağırsak bakterileri arasında bir dengenin korunmasına yardımcı olur ve bu probiyotik bağırsakların arttırılmasını sağlar.

Enzim Aktivitesini Etkileyen Faktörler

Vücudunuzdaki pH seviyesi ve sıcaklık gibi çevresel faktörler enzimlerin aktivitesini etkileyebilir. Sıcaklığınız yükseldikçe, enzim aktivitesi tipik olarak artacaktır. Ancak sıcaklık çok yükselirse, enzim parçalanır ve aktivasyon durur.

Peki neden?

Bunun sebebi enzime şeklini veren amino asit bağlarının pozitif ve negatif yüklerinin onun titreşmesine neden olmasıdır. Sıcaklık arttıkça bu titreşim hızlanır ve enzimin daha çok çalışmasına neden olur. Ateşimiz çıktığında aslında olan budur. Sıcaklığınız yükseldikçe, enzimleriniz vücudunuzu iyileştirmek için aşırı hızlanmaya başlar.

Ayrıca daha düşük sıcaklıkla enzimatik aktivite azalır. Birçoğu bu nedenle enzim takviyesini buzdolabında veya derin dondurucuda saklamayı tercih eder, ancak bu aslında iyi bir fikir değildir. Neden? 

Enzimleri buzdolabına veya dondurucuda saklamak nem yaratabilir ve bu nem (su) enzimleri harekete geçirir.

Sindirim Enzimlerini Nerede Saklamalıyız?

Enzim takviyenizi saklamak için en iyi yer, mutfak dolabı veya kiler gibi nispeten serin ve kuru bir yerlerdir. Uygun şekilde saklandığında, bir enzim takviyesi tipik olarak bir yıla kadar tam gücünü koruyacaktır.

Enzim aktivitesini etkileyen diğer faktör, sindirim sisteminiz boyunca değişen vücudunuzun pH’ıdır (asitlik ve alkalilik). 

Şunu unutmayın, enzimler vücudun belirli yerlerinde daha aktif, diğer yerlerinde daha az aktif olacaktır.

Sonuç olarak, yüksek kaliteli enzim takviyeleri, geniş bir pH toleransı aralığına sahip enzimler içerir ve böylece takviyenin bağırsak kanalınız boyunca en iyi şekilde çalışmasına izin verir

Neden Enzim Desteği Kullanmalıyız?

Yukarıdaki bahsettiğimiz gibi vücudunuz doğal olarak enzimler üretir. Peki, neden bir enzim takviyesine ihtiyacınız olsun ki? Vücudunuzun sürekli olarak enzim ürettiği doğru olsa da, bazı faktörler bu kapasiteyi sınırlayabilir:

  • Yaşlanma — Enzim aktivitesinin kaybı yaşlanma sürecinin bir parçasıdır.
  • Genetik — DNA’nızdaki planlar, hücrelerinize hangi enzimlerin ne kadar üretileceği konusunda talimat verir, bu nedenle genetik anormallikler vücudunuzun belirli enzimleri üretme yeteneğini etkileyebilir. Bir örnek, laktoz intoleransıdır – laktozu parçalayan enzim olan laktaz yetersizliğinden dolayı sütte bulunan şeker olan laktozu hidrolize etme veya parçalama yeteneğinin sınırlı olması.
  • Yaşam tarzı seçimleri – Enzim kapasitenizi etkileyen seçeneklere örnek olarak, yemeyi seçtiğiniz gıda türleri (örneğin, tam gıdaya karşı abur cubur veya vegan ve etobur diyeti), yediğiniz gıda miktarı (çok fazla veya çok az) yer alır. ) ve oruç tutmayı veya sigara içmeyi seçip seçmediğiniz.

Yaşlanma kaçınılmaz ve genetik değiştirilemez olsa da, yaşam tarzı değişikliğiyle enzimleriniz üzerinde hala büyük bir etkiye sahipsiniz

Örneğin bol miktarda taze, çiğ ve/veya fermente gıda tüketmek vücudunuza sağlıklı enzimler sağlayacaktır. Filizler ve taze sebze-meyveler özellikle mükemmel bir canlı enzim kaynağıdır.

Aralıklı Oruç Tutmak Sindirim Enzimlerine Faydalıdır

Oruç tutmanın enzimleri koruduğu da gösterilmiştir. 

Yemek yemediğimiz müddette, sindirim enzimleri üretmezsiniz, bunun yerine metabolik enzim üretimi ve aktivitesinin çoğalmasına izin verirsiniz. 

Aralıklı oruç ayrıca uzun ömürle bağlantılı olan sirtüin genleri dahil bir çok süreçte fayda sağlar. Vücutta enfeksiyon azaltan DNA aktivasyonunu arttır ve ketonları arttırıp, beyin için yararlı bir kaynak sağlar.

Peki Sindirim Enzimleri Sindirimi Nasıl Etkiler?

Bir gıdayı tükettiğimiz, önce midenizin üst kısmına girer. Burada, yiyeceğin kendisinde bulunan herhangi bir enzim aktive olmaya başlar ve yiyeceğin parçalanmasına yardımcı olur. 

Tahmin edebileceğiniz gibi, sindirim sisteminizin ilk aşamasında yiyecekler burada ne kadar fazla parçalanırsa, sindirim süreci o kadar az emek yoğun olacaktır.

Üst mide asit pH’sı tipik olarak 4 ila 6 arasındadır, yani hafif asidiktir. Yiyecek midenize girerken, midenizin alt pilorik kısmını kaplayan proton pompaları hidroklorik asidi pompalamaya başlar ve bunu yediğiniz yiyecek miktarıyla orantılı olarak yapar. Ne kadar çok yiyecek koyarsanız, o yiyeceği parçalamaya ve sıvılaştırmaya yardımcı olmak için o kadar fazla hidroklorik asit pompalanır.

Daha da önemlisi, hidroklorik asit aslında yemeğinizi sindirmenize yardımcı olmaz. Bunun yerine, proteini sindirmeye yardımcı olan bir proteolitik enzim olan pepsin adlı bir enzimi aktive eder. Midenizin bu alt bölümünde, pH 2 ila 4 arasındadır.

İlginizi çekebilir: Mide asidi diyeti: Mide Asidi Problemleri Olanlar İçin Rehber

Midede Sıvı Hale Geldikten Sonra Bağırsak

Yiyecekler sıvılaştıkça, ince bağırsağınızın üst kısmı olan on iki parmak bağırsağına damlamaya başlar ve pankreasınızın alkali bikarbonat salgılamasına neden olur ve böylece asitliği nötralize eder. İnce bağırsağınızın pH’ı tipik olarak 8 ila 9 arasındadır. Yani bağırsaklar alkalidir.

Besinleri daha da küçük parçalara ayırma sürecini sürdüren pankreas enzimleri de salınır. Özetle, sindirim üç alanda gerçekleşebilir.

  • Üst mide
  • Alt mide
  • İnce Bağırsak

– ve yiyecek seçimleriniz bu alanlarda sindirimin nerede ve ne kadar iyi gerçekleştiğini önemli ölçüde etkileyebilir.

Enzim takviyeleri bu alanları etkileyebilir ve yediğiniz gıdaların sindirimi ve elimine edilmesini yardımcı olabilir. Görüldüğün gibi pH değerleri farklı olduğundan ve faydaları artması için çok çeşitli pH seviyelerinde çalışabilen bir takviye gereklidir.

Genellikle, tek bir enzim sindirim sisteminiz boyunca gerekli tüm işlevleri yerine getiremediğinden, bir enzim karışımı almak da faydalıdır.

Enzim Takviyesinde Nelere Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Özetle, bir enzim takviyesi satın alırken aramak istediğiniz faktörler şunlardır:

  • Tek enzime yerine enzim karışımları
  • Çok çeşitli pH seviyelerinde çalışan enzimler
  • Enzim yeterliliği ( oranın büyüklüğü )

Sindirim enzimlerine bağımlılık yapar mı?

Sindirim enzimlerinin bağımlı hale gelebileceğine dair bazı endişeler olsa da bununla ilgili araştırmalar mevcut değildir. Bu durum ancak vücudun belirli bir enzim üretmediği(laktoz) ve sindirim için takviyenin zorunlu olduğu durumlar olabilir.

Sindirim Enzimlerinde Yan Etkileri

Sindirim enzimler, çoğu insanda uzun süreli kullanım için iyi ve güvenli olsa da, istisnalar vardır. Aşağıdaki senaryolardan herhangi biri sizin için geçerliyse, proteolitik enzimleri almamalısınız:

Reçeteli kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyorsanız
İki hafta içinde ameliyat oluyorsunuz (kanama riskini azaltmak)
Mide ülserin varsa (Bazı enzimler problem yaratabilir)
Hamilesin veya emziriyorsun
Antibiyotik alıyorsun
Ananas veya papayaya karşı alerjik reaksiyonunuz olduysa

Sistemik enzimler, iltihabı etkili bir şekilde azalttığı ve vücudunuzun kendi kendini iyileştirme yeteneğini destekler.

Yorum yapın